مدیریت اسلامی در دانشگاه اسلامی مرجع

نویسندگان: نادر جعفری هفتخوانی

 

چکیده

 

آیت‌اﷲ مهدوي کنی‌(ره)  با تأسیس‌ دانشگاه‌ امام‌ صادق‌(ع) و استقرار در آن‌، افزون‌ بر مسئولیت‌ آموزش‌ و تدریس‌، همزمان‌ به‌ مدیریت‌ عالیه‌ دانشگاه‌ نیز می‌پرداختند و در سطوح‌ مختلف‌ راهبردي و عملیاتی‌ به‌ سیاست‌گذاري، تصمیم‌گیري و اجرا؛ اشراف‌ و نظارت‌ داشتند. ایشان‌ در جایگاه‌ ریاست‌ بر نخستین‌ دانشگاه‌ اسلامی‌ و غیردولتی‌ کشور با چشم‌انداز »دانشگاه‌ اسلامی‌ مرجع‌« از نزدیک‌ با امور مرتبط‌ با یک‌ سازمان‌ دانشگاهی‌ در حیطه‌هاي مختلف‌ آموزشی‌، پژوهشی‌، پشتیبانی‌، دانشجویی‌ و توسعه‌ فیزیکی‌ سروکار داشتند. پژوهش‌ حاضر که‌ با هدف‌ تبیین‌ بخشی‌ از اندیشه‌هاي ایشان‌ در حیطه‌ رهبري سازمانی‌ با تأکید بر بازخوانی‌ تجربه‌ مدیریت‌ دانشگاهی‌ استاد در دانشگاه‌ امام‌ صادق‌(ره) تدوین‌ شده‌ از نظر جهت‌گیري، یک‌ پژوهش‌ کاربردي؛ از نظر رویکرد، یک‌ پژوهش‌ استقرایی‌؛ و از نظر راهبرد پژوهش‌، یک‌ مطالعه‌ موردي به‌ شمار می‌آید که‌ هدف‌ آن‌، توصیف‌ و تبیین‌ رهبري سازمانی‌ استاد در دانشگاه‌ امام‌ صادق‌ است‌. شیوه‌ گردآوري داده‌ها در این‌ پژوهش‌، علاوه‌ بر »اطلاعات‌ کتابخانه‌اي« مبتنی‌ بر آثار منتشره‌ ایشان‌ و درباره‌ استاد، ترکیبی‌ از دو منبع‌ اصیل‌ و دست‌اول‌ است‌: »مشاهده‌« شیوه‌ عملی‌ مدیریت‌، تصمیم‌ها و رفتارهاي مدیریتی‌ استاد در طول‌ سه‌ سال‌ ارتباط‌ نزدیک‌ کاري نویسنده‌ در سطح‌ اول‌ مدیریت‌ دانشگاه‌؛»ومشاهده‌ مشارکتی‌ « به‌ دلیل‌ یادشده‌ و فرصت‌ مشارکت‌ در چگونگی‌ تصمیم‌سازي و تصمیم‌گیريهاي ایشان‌. یافته‌هاي این‌ پژوهش‌ نشان‌ می‌دهد که‌ موارد زیر را می‌توان‌ از ویژگی‌هاي رفتار رهبري استاد در مدیریت‌ دانشگاه‌ اسلامی‌ برشمرد: باور عمیق‌ به‌ ارزش‌ تجربه‌ و کسوت‌ در سطوح‌ سیاست‌گذاري و نظارت‌ عالیه‌؛ پرورش‌ و میدان‌ دادن‌ به‌ دانش‌آموختگان‌ جوان‌ دانشگاه‌ در سطح‌ اجرا (مدیریت‌ صف‌ و ستاد)؛ الگوي تعاملی‌ رفتارهاي برخاسته‌ از محبت‌؛ جدیت‌ ومسئولیت‌پذیري در کار در عین‌ شوخ‌طبعی‌؛ توجه‌ به‌ ویژگی‌هاي محیط‌ فعالیت‌ دانشگاهی‌؛ برنامه‌ریزي و آینده‌نگري؛ بسیج‌ سرمایه‌ انسانی‌؛ هدایت‌ از طریق‌ رهبري و انگیزش‌؛ هدایت‌ از طریق‌ ارتباطات‌ رسمی‌، گروهی‌ و میان‌فردي؛ و ارزیابی‌ و نظارت‌.