مدارا در سیره آیة الله مهدوی کنی

نویسندگان: اصغر افتخاری / میلاد موحدیان

 

چکیده

 

موضوع‌ نوشتار حاضر، مداراي سیاسی‌ است‌ که‌ می‌توان‌ آن‌ را یکی‌ از وظایف‌ مهم‌ حکومت‌ها و سیاست‌مداران‌ براي تحقق‌ اتحاد ملی‌ و رشد اندیشه‌هاي مختلف‌ اجتماعی‌ به‌ حساب‌ آورد. براي شناخت‌ مفهوم‌ مدارا لازم‌ است‌ ابعاد مختلف‌ آن‌ مشخص‌ گردد تا مخاطب‌ بتواند فهم‌ عمیقی‌ نسبت‌ به‌این‌ موضوع‌ پیدا کند. در این‌ مقاله‌ از نگاه‌ آیت‌اﷲ مهدوي کنی‌ به‌ تحلیل‌ مداراي سیاسی‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. دلیل‌ انتخاب‌ ایشان‌ براياین‌ موضوع‌، باتوجه‌ به‌ جایگاه‌ علمی‌ و سیاسی‌ ایشان‌ و مشی‌ مبتنی‌ بر مداراي ایشان‌ است‌ که‌ براي جامعه‌ امروز می‌تواند الگو باشد. محققان‌ نخست‌ با بررسی‌ تحلیلی‌ متون‌ اصلی‌ در موضوع‌ مداراي سیاسی‌، به‌ هشت‌ سؤال‌ اساسی‌ درخصوص‌ مدارا دست‌ یافته‌ و سپس‌ دیدگاه‌ آیت‌اﷲ مهدوي کنی‌ را در این‌ محورها با استفاده‌ از روش‌ تحلیل‌ محتواي آثار ایشان‌ استنباط‌ و ارائه‌ نموده‌اند. سؤالات‌ محوري شامل‌این‌ موارد است‌: مدارا (به‌ چه‌ معنایی‌، با چه‌ مبنایی‌، از چه‌ کسی‌، نسبت‌ به‌ چه‌ کسی‌، درچه‌ حوزه‌اي، با چه‌ هدفی‌، تاکجا، با چه‌ شاخصی‌). نتایج‌ تحقیق‌ نشان‌ می‌دهد که‌: ایشان‌ مدارا را به‌ صبر، تحمل‌ و نیکوکاري تعریف‌ کرده‌اند. قدرت‌ سیاسی‌، تقواي اجتماعی‌ و تبعیت‌ از ولایت‌ را مبناي مدارا می‌دانستند. مداراکردن‌ را وظیفه‌ حاکمان‌ جامعه‌ اسلامی‌، و دوستان‌، مخالفان‌ و حتی‌ دشمنان‌ را سه‌ گروهی‌ می‌دانستند که‌ باید نسبت‌ به‌ آن‌ها با مدارا رفتار شود. مداراي بدون‌ چارچوب‌ را قبول‌ نداشتند و هدف‌ مدارا راایجاد وحدت‌ در جامعه‌ می‌دانستند. براي مدارا حدومرزهایی‌ قائل‌ بودند و همچنین‌ شاخص‌هاي مدارا در سیره‌ سیاسی‌ایشان‌ قابل‌ مشاهده‌ است‌. روش‌ پژوهش‌،این‌ تحقیق‌ تحلیل‌ محتوا است‌ و نگارندگان‌ درپی‌ پاسخ‌ به‌ این‌ سؤال‌ بوده‌اند که‌ ابعاد مختلف‌ مدارا در سیره‌ آیت‌اﷲ مهدوي کنی‌ چه‌ مفهومی‌ دارد. در چارچوب‌ تحلیلی‌ مقاله‌نیز به‌ تبیین‌ ابعاد مفهومی‌ مدارا پرداخته‌ایم‌.