توصیههايي برای ورودی های جدید دانشگاه در اردوی بصیرت[1]
حضرت آیتالله مهدوی کنی، رئیس دانشگاه امام صادقعلیهالسلام، با حضور در اردوی پیش دانشگاهی بصیرت، دانشجویان جدید را از بیانات ارزنده خود بهرهمند نمودند. ایشان ضمن خوشامدگویی به دانشجویان جدید، به بیان اهداف و اصول کلی مدّنظر مؤسسان دانشگاه و برخی نکات برای موفقیت دانشجویان جدید پرداختند و در پایان به سؤالات آنان پاسخ گفتند.
تشکر از همکاران گزینش دانشجو
از همه کسانی که در مجموع فرآیند گزینش از ابتدا تاکنون زحمت کشیدهاند، تشکر میکنم و امیدوارم اردوی پیش دانشگاهی بصیرت، منشأ بصیرت برای شما دانشجویان جدید باشد.
ما میراث دار انقلابیم نه میراث خوار.
این دانشگاه یکی از میراثهای انقلاب اسلامی است و ما میراث دار انقلابیم نه میراث خوار. این محل قبلاً دست خارجیها و طاغوتیها بود. این مهم است که میراث دار باشیم یعنی آثار انقلاب را توسعه دهیم. میراث داری زحمت دارد ولی میراث خواری مثل نشستن سر سفره و خوردن است که بالاخره همه چیز تمام میشود.
فضای تعلیم و تربیت مهم است.
در کتب فلسفی و حوزوی به طور مفصل مطرح شده که ارزش علم به چیست. مشخص است که علم خوب است. قرآن نیز تأکید میکند که «هل يستوي الذين يعلمون و الذين لايعلمون»[2]. سؤال این است که ارزش هر علمی به چیست؟ بزرگان علم گفتهاند که ارزش هر علم، به موضوع و هدف و محمول آن است. یعنی درباره چه چیزی در آن بحث میشود و نتیجهاش چه میشود و چه چیزهایی با آن علم سر و کار دارند. من اضافه میکنم که ارزش هر علم به فضای تعلیم و تعلّم نیز بستگی دارد. خیلی مهم است که استاد کیست و محیط چطور است. در حوزههای علمیه مثلاً در مدرسه فیضیه، در و دیوار از معنویت حکایت دارد. بزرگانی در آنجا نماز شب خواندهاند و فضای نورانیت حاکم است. نفس معلم خیلی مهم است. ممکن است تدریس یک علم توسط دو استاد متفاوت، سرنوشتهای متفاوتی برای یادگیرندهاش ایجاد کند. خداوند متعال میفرماید «فلينظر الإنسان إلى طعامه»[3]. امام در تفسیر این آیه میفرماید: «إلى طعامه» أی «إلى علمه ممَّن ياخُذُه»؛ یعنی مقصود از اینکه انسان به غذایش نگاه کند آن است که به علم و کسی که علم را از او میآموزد توجه کند. پس فضای آموزش و پرورش باید به سوی هدف حرکت کند.
همت بلند داشته باشید.
قرآن کریم میفرماید «و یزکّیهم و یعلّمهم الكتاب و الحکمه»[4].در اینجا تزکیه را مقدم بر تعلیم میداند. پس نمیشود گفت اخلاق، علمی است که اگر یاد بگیریم، کفایت میکند بلکه باید به آن عمل کرد. شما دنبال آن نباشید که بگویید کاش وارد فلان رشته میشدیم که پول خوبی در مشاغل آن است. به آینده نگاه کنید و همت داشته باشید. أميرالمؤمنينعلیهالسلام به محمد بن حنفیه میفرماید «تَزُول الجِبال ولا تزُل .. أعِرِ الله جُمجُمَتَک. تِد في الأرض قدمک، اِرِم ببصرک أقصى القوم.. واعلم أنّ النصر من عند الله سبحانه»[5]؛ یعنی در میدان نبرد، اگر کوهها بلرزد تو نباید بلرزی. سرت را به خدا عاريه بده و از او بخواه که آن را برایت حفظ کند. پای خودت را مثل میخ محکم به زمین بکوب و با چشمت آخر لشگر را هدف بگیر و بدان که پیروزی از خداوند سبحان است. انسان باید همت بلند داشته باشد. گفتهاند همت بلند دار که مردان روزگار، از همت بلند به جایی رسیدهاند.
خود را وقف راه خدا کنید.
بدانید هدفهای بزرگ، چالش دارد و با استراحت و توجه به غذا و تماشای تلویزیون آدم به جایی نمیرسد. زمانی که من میخواستم طلبه شوم، مرحوم پدرم مرا نزد آیتالله برهانرحمهالله علیه برد. آیتالله برهان از ایشان پرسید آیا فرزندت را برای مسائل مادی اینجا آوردهای یا برای وقف در راه خدا؟ پدرم گریه کرد و گفت من برای مسائل مادی نیامدهام و تا هر جا که بتوانم فرزندم را کمک میکنم. مرحوم پدرم برای تشویق، مرا به مدرسه فیضیه برد. آنجا حجرههای طلبهها را نشانم داد و دیدیم که کف حجره حصیر است و گاه همه حجره هم حصیر ندارد. من اینها را که میدیدم اشتیاقم بیشتر میشد. من از ۱۸ سالگی در مبارزه بودهام و سالها در این راه تلاش کردهام. اینها را برای تعریف از خودم نمیگویم که نیازی به تعریف نیست. برای تشویق میگویم که خداوند متعال فرموده است: «و أما بنعمه ربک فحدّث»[6]. شما باید خودتان را وقف راه خدا و انقلاب بکنید. شما هر رشتهای که بخوانید، اگر تلاش کنید و مخلص باشید و مسائل اخلاقی را رعایت کنید، موفق میشوید. در آینده استاد میشوید و هر جا که باشید چراغی برای مردم خواهید بود.
من سیاسی هستم ولی دانشگاه امام صادقعلیهالسلام سیاسی نیست. ما به همه دانشگاههای کشور احترام میگذاریم. تحصیل در همه علوم موجود در کشور واجب کفایی است. به اعتقاد ما ضرورت تحصيل در رشتههای علوم انسانی بیشتر است. این دانشگاه سیاسی نیست. من خودم را سیاسی و انقلابی و در راه حضرت امام خمینیرحمت الله علیه میدانم و همیشه دعا میکنم که از این مسیر منحرف نشوم. نوسانات سیاسی در کشور زیاد است. در کشوری که نظام مردم سالاری دینی حاکم باشد، این مسائل طبیعی است. در این دانشگاه اصل انقلاب و رهبری برای ما مهم است ولی دعواهای انتخاباتی را وارد دانشگاه نمیکنیم.
سؤال: انتظار شما از ورودیهای سال ۹۰ چیست؟
هدف ما مبتنی بر جهان بینی اسلامی است. اوایل تأسیس دانشگاه عدهای میگفتند علم و دین از هم جداست؛ اگر علم متداول میخواهید دانشگاه هست و اگر علوم حوزوی میخواهید حوزهها هستند. ما گفتیم هدف ما علم دینی است. برخی علوم محض هستند و اسلامی و غیر اسلامی ندارد. البته در آنجا هم بحثهایی هست ولی مثلاً به اجمال، علم فیزیک غربی و شرقی و اسلامی نداریم. برخی علومی وجود دارد که مبتنی بر جهان بینی مردم است؛ علم اقتصاد در هر کشوری یک طوری اجرا میشود. حتی قدیمیها به پزشک حکیم میگفتند و معتقد بودند پرشک باید حالت روانی مریض را در نظر بگیرد و برای دو مریض با بیماری یکسان یک دارو تجویز نکند. با این منظر وارد رشتههای تحصیلی خودتان بشوید. شاید هم در یک یا دو سال اول دروس عمومی به شما عرضه شود. به هرحال، مقدمانی لازم است تا آماده ورود به عرصه شوید.
از نظر اخلاقی هم، با تقوا باشید. نماز را اول وقت بخوانید. نماز شب بخوانید. شهدای دانشگاه این طور بودند؛ در جبهه هم میجنگیدند، هم درس میخواندند و هم به مسائل اخلاقی توجه داشتند. حواستان به درستان باشد. وقت خودتان را صرف گشت و گذار نکنید.
سؤال: جنابعالی چقدر با دانشگاه در ارتباط هستید؟
همه امور زیر نظر بنده است. البته ما عقایدمان را تحمیل نمیکنیم و مشورت میکنیم. بیشتر مدیران دانشگاه از شاگردان خودمان هستند. در هیئترئیسه میآیند و نظراتی میدهند و مورد استفاده قرار میگیرد. اما بدین معنا که بنده مثلاً هر روز خودم به آشپزخانه سر بزنم، این طور نیست و این مدیریت نیست.
سؤال: در این سی ساله چقدر به اهداف دانشگاه نایل شدهاید؟
خیلی زیاد. همین که شما این دانشگاه را انتخاب میکنید، دلیلی بر این است که اینجا خوب است. اینجا یک دانشگاه موفق است و باعث افتخار است که کسی در این دانشگاه درس بخواند.
[1] مجله پیام صادق، شماره 82-79، خرداد-دی 1390، صص 3-2
[2] سوره مبارکه زمر، آیه 9
[3] سوره مبارکه عبس، آیه24
[4] سوره جمعه، آیه 2
[5] نهج البلاغه، خطبه 11
[6] سوره مبارکه ضحی، آیه11
